doc. dr hab. Urszula Sławińska

Jeszcze do niedawna obowiązywał pogląd, że w ośrodkowym układzie nerwowym ssaków nie występuje zjawisko regeneracji i możliwości naprawienia uszkodzonej tkanki nerwowej są ograniczone. Układ nerwowy ssaków (także i człowieka) może jednak (czasami całkiem skutecznie) skompensować doznane uszkodzenia, tworząc nowe połączenia pomiędzy zachowanymi komórkami nerwowymi. W artykule (“Wszechświat” nr 1-3, 2005) zaprezentowano w skrócie opis nowych strategii naprawczych, którymi naukowcy usiłują doprowadzić do przynajmniej częściowego powrotu funkcji ruchowych utraconych w wyniku uszkodzenia tkanki nerwowej rdzenia kręgowego. W ostatnich latach wykazano, że w mózgu dorosłego człowieka mogą powstawać nowe neurony. Wydaje się, że podobnie do innych tkanek, które zachowują przez całe życie zdolność do samo naprawy, również w przypadku układu nerwowego organizm zdolny jest do produkcji wszechstronnych komórek macierzystych, które mogą sprzyjać procesom regeneracji w tkance nerwowej. Wyniki te w zestawieniu z wynikami badań dotyczącymi działania innych mechanizmów wspomagających procesy regeneracji uszkodzonej tkanki nerwowej, otwierają przed medycyną bardzo obiecujące perspektywy możliwości opracowania nowych terapii, które pozwolą pokonać niekorzystne następstwa urazów tkanki nerwowej. Omówione w artykule wyniki doświadczeń i metody postępowania są jednak ciągle jeszcze metodami stosowanymi w badaniach na zwierzętach. Choć niektóre z tych metod przechodzą obecnie testy w badaniach klinicznych, to jednak nie mogą być uważane za praktyczne rozwiązanie problemu pomocy pacjentom z zaburzeniami wywołanymi urazem rdzenia kręgowego.